Proximaal biceps letsel
Biceps tendinitis / biceps tendinopathie / biceps tendinose / bicepspees subluxatie / bicepspees ruptuur

De biceps is de grote spier in de bovenarm. De belangrijkste functie is het buigen van de elleboog. De biceps loopt vanaf de schouder, over voorkant van de bovenarm, naar de onderarm. Bicepsklachten worden vaak aan de voorkant van de schouder en de bovenarm gevoeld.

bovenarm biceps brachii caput longum breve anatomie voorzijde

Wanneer de aandoening meer naar beneden gelegen is richting de elleboog, dan spreken we over een distaal biceps letsel.


Beschrijving van de aandoening

De biceps (ook wel biceps brachii genoemd) is de tweehoofdige armbuiger. De twee verschillende spierbuiken hebben ieder een eigen oorsprong. De lange pees van de biceps heeft de oorsprong in het schoudergewricht. Dit is ook de pees die klachten geeft bij proximaal biceps letsel. De korte pees van de biceps heeft de oorsprong op de bovenarm. Samen hebben ze dezelfde aanhechting op de onderarm.

De biceps zorgt voor buiging van de elleboog en het draaien van de onderarm. Daarnaast zorgt de lange bicepspees dat de schouderkop niet teveel naar boven schuift in het schoudergewricht.

Proximaal biceps letsel kan onderverdeeld worden in drie categorieën:

  • Biceps tendinitis / tendinopathie.
  • Instabiliteit van de bicepspees (subluxatie of dislocatie).
  • Bicepspees ruptuur.


Biceps tendinitis / tendinopathie
Tendinitis en tendinopathie betekenen hetzelfde maar worden vaak door elkaar gebruikt. Tendinitis is een oudere term, die niet meer gebruikt wordt. Tendinopathie is een aandoening van de pees waarbij de kwaliteit van de pees is verminderd. Dit komt door kleine scheurtjes in het weefsel (microtrauma) wat vervolgens onvoldoende herstelt. Hierdoor ontstaat een ontstekingsreactie. Dit gehele proces zorgt voor verslechtering van het peesweefsel met pijnklachten en verlies van functie.

Biceps tendinopathie ontstaat meestal door een ander schouderprobleem zoals het impingement syndroom of rotatorcuff letsel.

Instabiliteit van de bicepspees (subluxatie en dislocatie)
De lange bicepspees loopt in een groeve van de bovenarm die we de sulcus intertubercularis noemen. Door bindweefsel en de schouderspieren wordt de pees in de groeve gehouden. Voornamelijk de spieren subscapularis en de supraspinatus zorgen voor de juiste positie van de bicepspees. Een subluxatie of dislocatie is het verschuiven van de bicepspees uit de groeve. Dit kan komen door een acuut trauma. Maar bicepspees-instabiliteit kan ook ontstaan door spierscheuren in de subscapularis en supraspinatus. Door een spierscheur in deze spieren kan de biceps uit de groeve glijden. Bij grote instabiliteit van de bicepspees kan de pees klem komen te zitten in het schoudergewricht.

Bicepspees ruptuur
Bij een bicepspees ruptuur is meestal de lange kop van de bicepspees (af)gescheurd. Dit kan zowel gedeeltelijk als geheel zijn. Meestal ontstaat dit op latere leeftijd waarbij al een geschiedenis van schouderklachten aanwezig is. Door andere schouderklachten kan het peesweefsel verslechteren (biceps tendinopathie) wat kan leiden tot scheuren. De bicepspees kan ook scheuren door een trauma. Trauma’s waarbij de biceps kan scheuren zijn: een val op een gestrekte arm of het tillen van een te zwaar voorwerp.

Oorzaak en ontstaanswijze

Proximaal biceps letsel ontstaat vaak als gevolg van ander schouderletsel. De oorzaak moet daarom vaak gezocht worden in andere aandoeningen.

In vijf procent van de gevallen ontstaat proximaal bicepspeesletsel zonder ander schouderletsel. Denk hierbij aan acute traumamomenten zoals:

  • Val op een gestrekte arm.
  • Te zwaar tillen.
  • Bovenhandse sportactiviteiten.

Klachten en verschijnselen: symptomen

Pijn aan de voorkant van de schouder die erger wordt bij bewegingen boven schouderhoogte of het optillen van zware voorwerpen. De klachten zijn soms te provoceren door aan de voorkant van de schouder op de bicepspees te drukken ter hoogte van de sulcus intertubercularis (zie afbeelding).

Een subluxatie geeft mogelijk bovengenoemde klachten met als bijkomstigheid dat de patiënt met enige regelmaat iets voelt verspringen aan de voorkant van de schouder. De pees van de lange kop van de biceps treedt dan tijdens een beweging buiten de sulcus intertubercularis. Dit geeft een knappend geluid of gevoel.

Bij een ruptuur scheurt de lange kop van de bicepspees. De patiënt voelt duidelijk iets knappen in de schouder op een moment dat er kracht op de pees komt te staan. Dit kan gebeuren bij het sporten of tijdens het optillen van een zwaar voorwerp. Er ontstaat een opvallende bobbel aan de voor-buitenzijde van de bovenarm. Dit is de lange kop van de spierbuik van de biceps die gedeeltelijk los komt te liggen te liggen.

De typische klacht die bij proximaal biceps letsel hoort, is pijn aan de voorzijde van de schouder. Waarbij de klachten erger worden tijdens bewegen. Typische klachten zijn:

  • Pijn aan de voorzijde van de schouder/bovenarm.
  • Pijn bij bewegingen van de bovenarm/schouder.
  • De pijn is te provoceren door aan de voorkant van de schouder op de bicepspees te drukken.
  • Pijn bij het buigen van de gestrekte arm tegen weerstand.


Andere klachten verschillen deels per categorie:

Biceps tendinopathie (biceps tendinitis)
Symptomen als hierboven benoemd.

Bicepspees instabiliteit

  • Symptomen als hierboven benoemd.
  • Wat voelen verspringen aan de voorzijde van de schouder.


Bicepspees ruptuur

  • Symptomen als hierboven benoemd.
  • Iets voelen verspringen in de bovenarm.
  • "Popeye-teken" (bult op de biceps).


Het popeye-teken is niet altijd aanwezig bij een spierscheuring van de biceps. De bult ontstaat doordat de gescheurde pees als een elastiek terugtrekt naar de bovenarm. Soms blijft de pees in de groeve vastzitten, dan ontstaat er geen bult. Bij de symptomen van proximaal biceps letsel moet altijd gekeken worden naar andere schouderaandoeningen.

Diagnose

Door een vraaggesprek over de klachten en een lichamelijk onderzoek kan een eerste diagnose gesteld worden. Doordat proximaal biceps letsel vaak het gevolg is van een andere schouderaandoening, wordt de gehele schouder getest.

Bij verdenking van instabiliteit of een ruptuur van de bicepspees, is beeldvormend onderzoek noodzakelijk voor het stellen van de juiste diagnose. Behalve als een popeye-teken aanwezig is. Dan is een ruptuur de enige mogelijkheid en is aanvullend onderzoek hiervoor niet nodig. Wel kan in dit geval aanvullend onderzoek geadviseerd worden om op eventueel ander schouderletsel te onderzoeken.

Aanvullend onderzoek kan bestaan uit röntgenfoto’s, echografie of een MRI-scan.

Behandeling en herstel

De behandeling is afhankelijk van vele factoren.

Biceps tendinopathie (biceps tendinitis)
Biceps tendinopathie wordt conservatief (niet operatief) behandeld. De behandeling bestaat voornamelijk uit fysiotherapie en eventueel pijnstillers of ontstekingsremmers. De fysiotherapeut heeft hiervoor verschillende behandelmogelijkheden. Doordat een tendinopathie ontstaat door overbelasting of andere schouderaandoeningen, ligt de nadruk op het herstellen van het peesweefsel. Hiervoor is 'relatieve' rust noodzakelijk, bewegingen die de pijn provoceren moeten worden vermeden. Daarnaast zal de behandeling voornamelijk bestaan uit het optimaliseren van de schouderbeweging. Dit kan door mobilisatietechnieken en door training van de schouderspieren.

Bicepspees instabiliteit
Instabiliteit van de bicepspees wordt vaak geopereerd. Hierbij wordt de pees weer vastgezet of wordt de pees verplaatst. Dit is afhankelijk van de mate van dislocatie en eventueel andere spierscheuringen. Een dislocatie ontstaat vaak als gevolg van andere spierscheuringen. Gedurende de operatie wordt dan zowel de bicepspees hersteld als ook andere aandoeningen in de schouder behandeld.

Bicepspees ruptuur
Een bicepspees ruptuur wordt meestal conservatief behandeld op dezelfde wijze als een biceps tendinopathie. Het opereren van een bicepspees ruptuur wordt zelden aanbevolen. Ondanks de bult op de biceps blijft de kracht nagenoeg volledig behouden. Bij bovenhandse sporters kan een operatie worden aanbevolen als de functie niet volledig terugkeert na het revalidatietraject.

Advies


U kunt uw klachten controleren met de gratis online fysiotherapie check of een afspraak maken bij een praktijk voor fysiotherapie bij u in de buurt. Vragen over uw klachten kunt u ook anoniem stellen op het forum.

schouder sulcus intertubercularis tuberculum supraglenoidale biceps brachii caput longum breve

Referenties
Catherine, A. & Churgay, M.D. (2009). Diagnosis and treatment of biceps tendinitis and tendinosis. Am Fam Physician. 2009;Sep 1;80(5):470-476.
Malik, S., Chiampas, G. & Leonard, H. (2010). Emergent evaluation of injuries to the shoulder, clavicle, and humerus. Emerg Med Clin N Am 2010;28:739-763.
Verhaar, J.A.N. & Linden, A.J. van der (2005). Orthopedie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.




bovenarm biceps brachii caput longum breve anatomie voorzijde
schouder sulcus intertubercularis tuberculum supraglenoidale biceps brachii caput longum breve

© copyright 2020 Hierhebikpijn.nl   |   Alle rechten voorbehouden   |   ontwerp: SWiF