Whiplash gerelateerde klachten
Whiplash-associated disorders / WAD / acceleratietrauma

Bij een whiplash werken er plotseling flinke krachten in op de nek. Het bekendste voorbeeld waarbij een whiplash kan optreden is de kop-staartbotsing. Een auto wordt van achteren aangereden waardoor het hoofd van de inzittende in korte tijd naar achteren en naar voren beweegt.

nek whiplash pijn

Ondanks dat er niet altijd aantoonbaar letsel van de nek ontstaat na een whiplash-trauma, kunnen patiënten weken tot zelfs jaren na het ongeluk nog steeds klachten ervaren.


Beschrijving van de aandoening

Letterlijk vertaald betekent whiplash; zweepslag. Deze term wordt over het algemeen gebruikt als we het hebben over letsel aan spieren, zoals de zweepslag van de kuit. Echter is er bij een whiplash niet altijd sprake van spierletsel.

Men vermoedt dat door een whiplash verschillende structuren kunnen beschadigen door compressie (samendrukking) en tractie (trek) van de nek. Bij ernstig letsel zoals gebroken nekwervels kan dit aan de hand van een röntgenfoto duidelijk in beeld gebracht worden. In veel andere gevallen vinden we niets, maar heeft de patiënt wel duidelijk klachten.

Structuren die zouden kunnen beschadigen als gevolg van een whiplash zijn onder andere spieren, het ruggenmerg, kapsels of banden zoals het ligamentum longitudinale en het ligamentum nuchae, een discus of tussenwervelschijf, een processus spinosus van een nekwervel, een uittredende zenuw of het wervellichaam.

Oorzaak en ontstaanswijze

Een whiplash treedt vaak op bij (auto-)ongevallen, bijvoorbeeld wanneer de auto van achteren of van de zijkant aangereden wordt. Het hoofd wordt hierbij snel op een neer gezwaaid. Ook andere activiteiten of ongevallen kunnen een whiplash tot gevolg hebben. Denk hierbij aan duiken, uitglijden, van de trap vallen, vallende voorwerpen op het hoofd, bungeejumpen, een kopbal, skiën, karten, paardrijden, een harde vliegtuiglanding, botsauto's of geweld van buitenaf.

Klachten en verschijnselen: symptomen

Er zijn een hoop klachten en symptomen die op kunnen treden na een whiplash. Soms direct na het ongeval, maar in andere gevallen pas dagen, weken of zelfs maanden later. Veel voorkomende klachten zijn:

  • Nekpijn.
  • Verminderde beweeglijkheid van de nek.
  • Hoofdpijn.
  • Overgevoeligheid voor licht (fotofobie).
  • Pijn in de schouder en arm.
  • Duizeligheid.
  • Concentratieproblemen.
  • Vermoeidheid.
  • Angst.
  • Verminderd gezichtsvermogen.
  • Depressie, verhoogde irritatie of stress.
  • Pijn in de rug.
  • Slapeloosheid.
  • Tintelingen, prikkelingen of een doof gevoel in de hand.
  • Tranende ogen.
  • Verminderde geslachtsdrift.

Diagnose

De manier waarop de klachten zijn ontstaan is een belangrijk onderdeel bij het stellen van de diagnose. Er moet sprake zijn geweest van een krachtige beweging van het hoofd en de nek. Aan de hand van het lichamelijk onderzoek kunnen de verschillende structuren van de nek onderzocht worden. Met een röntgenfoto kunnen mogelijke fracturen (botbreuken) uitgesloten worden.

Whiplash gerelateerde klachten worden ingedeeld in graden van ernst. Bij elke graad van ernst kan de patiënt klachten als doofheid, hoofdpijn, geheugenverlies, duizeligheid, oorsuizen, slikstoornissen en pijn in het kaakgewricht ervaren.

Graad 0
Geen klachten, geen subjectieve en objectieve afwijkingen.
Graad 1
Pijn, stijfheid en gevoeligheid van de nek, maar geen objectieve afwijkingen.
Graad 2
Nekklachten en andere klachten van het houdings- en bewegingsapparaat (denk aan afgenomen beweeglijkheid, en drukpijn).
Graad 3
Nekklachten en neurologische uitvalsverschijnselen (zoals verminderde peesreflexen, verminderde spierkracht en stoornissen in de gevoelswaarneming).
Graad 4
Nekklachten en fracturen (breuken) of dislocaties.

Behandeling en herstel

Een belangrijk onderdeel van de behandeling is de patiënt inzicht te geven in de eigen klachten. De patiënt moet leren zelfstandig om te gaan met de klachten en weten hoe deze te beïnvloeden. Bij een terugval of verergering van klachten dient te patiënt te weten hoe te handelen.

De fysiotherapeutische behandeling is afhankelijk van hoe lang de patiënt al met de klachten rondloopt. Zo is de therapie er in de eerste 4 dagen op gericht de pijn te verminderen. Vanaf 4 dagen tot 3 weken worden de functies van de nek en de activiteiten waarbij klachten optreden aangepakt.

Na 3 tot 6 weken wordt de belasting langzaam opgebouwd en is het de bedoeling dat de patiënt weer zoveel mogelijk deelneemt aan de normale dagelijkse activiteiten. Als er in de periode van 6 weken tot 3 maanden geen sprake is van vooruitgang, dan spreken we van een vertraagd herstel. Bij langer dan 3 maanden klachten zal de kans op volledig herstel afnemen.

De behandeling is er op gericht zoveel mogelijk actief te oefenen. Als ernstig letsel is uitgesloten, heeft het geen zin de pijn steeds centraal te stellen. Dit kan het herstel ernstig vertragen.

Advies

Wanneer u een whiplash heeft doorgemaakt en hierdoor direct klachten heeft, is het verstandig eerst uw huisarts te bezoeken of langs de EHBO te gaan.


U kunt uw klachten controleren met de gratis online fysiotherapie check of een afspraak maken bij een praktijk voor fysiotherapie bij u in de buurt. Vragen over uw klachten kunt u ook anoniem stellen op het forum.


nek whiplash pijn beweging 1
nek whiplash pijn beweging 2
nek whiplash pijn beweging 3

Aanbevolen literatuur

Onderstaande literatuur is de moeite waard als u meer wilt lezen over klachten en blessures van de nek:

Onderzoek en behandeling van de nek Onderzoek en behandeling van de nek »
Whiplash - Beleving en behandeling Whiplash - Beleving en behandeling »

Meer boeken over de nek »


Referenties
Bekkering, G.E., Hendriks, H.J.M., Lanser, K., Oostendorp, R.A.B., Peeters, G.G.M., Verhagen, A.P. & Windt, D.A.W.M. van der (2001). KNGF richtlijn whiplash. Nederlands Tijdschrift voor Fysiotherapie. Nummer 3, 2001.
Verhaar, J.A.N. & Linden, A.J. van der (2003). Orthopedie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

nek whiplash pijn
nek whiplash pijn beweging 1
nek whiplash pijn beweging 2
nek whiplash pijn beweging 3

© copyright 2016 Hierhebikpijn.nl   |   Alle rechten voorbehouden   |   ontwerp: SWiF

/* */