Compartimentsyndroom van het onderbeen
Logesyndroom

Het onderbeen is onderverdeeld in verschillende compartimenten. Dit zijn groepen spieren die omgeven zijn door een stug kapsel. Wanneer de druk binnen een compartiment te groot wordt, spreken we van het compartimentsyndroom.

onderbeen compartimentsyndroom doorsnede compartimenten spieren

In het hele lichaam vinden we compartimenten terug, maar de compartimenten in het onderbeen zorgen het vaakst voor klachten.


Beschrijving van de aandoening

De spieren van het onderbeen zijn omgeven door een stug kapsel, ook wel fascie genoemd. Een spier of spiergroep met bijbehorende fascie wordt een compartiment of loge genoemd. Naast spieren bevinden zich ook bloedvaten en zenuwen in deze compartimenten.

Wanneer de druk in een of meerdere compartiment(en) te hoog wordt spreken we van een compartimentsyndroom. Het compartimentsyndroom van het onderbeen kenmerkt zich door pijn en een gespannen gevoel in het onderbeen. De klachten zijn het gevolg van een te hoge druk in het onderbeen waardoor de doorbloeding en zenuwvoorziening verstoord raken.

Als gevolg van een verstoring van de doorbloeding en zenuwvoorziening binnen een compartiment ervaart men met name klachten tijdens en direct na inspanning. Er wordt onderscheid gemaakt tussen een acuut- en een chronisch compartimentsyndroom.

In het onderbeen bevinden zich vier compartimenten die allen twee of meer spieren bevatten. Deze spieren zorgen voor de beweging van de enkel en voet. Het compartiment dat zich aan de voor-buitenzijde van het onderbeen bevindt zorgt het vaakst voor problemen.

Oorzaak en ontstaanswijze

Bij een compartimentsyndroom is de druk in het compartiment dusdanig verhoogd dat dit klachten oplevert. Door deze drukverhoging wordt de doorbloeding belemmert en kunnen de spieren hun functie niet meer uitoefenen.

Meestal komen deze klachten voor bij mensen die hardlopen, schaatsen of wandelen. Vaak gaat het om mensen die ineens veel meer moeten lopen dan voorheen, zoals rekruten in het leger. Hierdoor kan de spier dusdanig opzwellen dat verder sporten niet mogelijk is vanwege de pijn.

De klachten zijn vaak al langere tijd, soms jaren, aanwezig en kunnen in beide benen tegelijkertijd voorkomen. We spreken dan van een chronisch compartimentsyndroom. Mensen met diabetes type 2, veneus vaatlijden of doorgezakte voeten (overpronatie) lopen mogelijk meer risico op deze aandoening.

Wanneer een compartiment syndroom ontstaat na bijvoorbeeld een botbreuk of gescheurd bloedvat is er sprake van een acuut compartimentsyndroom. Vaak zijn meerdere compartimenten tegelijk aangedaan en dient direct behandeld te worden in het ziekenhuis omdat de kans bestaat dat weefsel afsterft.

Klachten en verschijnselen: symptomen

Mensen die last hebben van een chronisch compartimentsyndroom hebben last van pijn en gespannenheid van het onderbeen die telkens tijdens en/of direct na inspanning optreedt. Zij moeten hun activiteit staken en moeten rust nemen om de klachten weer te laten verdwijnen. In rust zijn meestal weinig klachten aanwezig. Daarnaast kan er sprake zijn van tintelingen of doofheid van de voet.

Diagnose

De diagnose wordt meestal gesteld door de fysiotherapeut of arts naar aanleiding van het verhaal dat de patiënt vertelt en het lichamelijk onderzoek. Als hierna nog twijfel bestaat over de diagnose of wanneer de ernst van de aandoening onderzocht moet worden, kan een drukmeting van de compartimenten gedaan worden. Bij dit onderzoek wordt met een dun naaldje in het compartiment geprikt. Er wordt dan wat vocht ingespoten om de druk te meten. Dit gebeurt zowel in rust als na inspanning om het drukverschil aan te tonen.

Behandeling en herstel

De niet-operatieve (conservatieve) behandeling kan bestaan uit het corrigeren van de standsafwijking van de voet door middel van een inlegzooltje en het aanleren van een andere looptechniek waarbij het aangedane compartiment meer ontlast wordt. Daarnaast zal een periode van (relatieve) rust de klachten doen verminderen waarna de belasting weer geleidelijk aan opgebouwd kan worden.

Er zal operatief ingegrepen worden wanneer de drukmeting te hoge waarden aangeeft of eerdere conservatieve behandeling geen bevredigend resultaat opleverde. Bij deze operatie wordt de fascie opengemaakt om zo de druk binnen het compartiment te verminderen.

Na de ingreep heeft de wond 1 à 2 weken nodig om te herstellen. De eerste dagen zal er een verband om het been zitten en zal met krukken gelopen worden totdat volledige belasting van het been weer mogelijk is. Het is belangrijk om zo snel mogelijk weer te gaan bewegen, maar intensief sporten is de eerste weken niet verstandig. Daarna wordt de belasting geleidelijk aan weer opgebouwd. Het herstel duurt 6 tot 12 weken.

Bij een acuut compartimentsyndroom na bijvoorbeeld een bloeding zal altijd een operatie volgen om te voorkomen dat weefsel afsterft door gebrek aan doorbloeding.

Advies


U kunt uw klachten controleren met de gratis online fysiotherapie check of een afspraak maken bij een praktijk voor fysiotherapie bij u in de buurt. Vragen over uw klachten kunt u ook anoniem stellen op het forum.


onderbeen compartimentsyndroom operatie

Referenties
Hoogeveen, A.R. (2010). Mono-disciplinaire richtlijn. Chronisch compartimentsyndroom van het onderbeen. Bilthoven: Vereniging voor sportgeneeskunde.
Nugteren, K. van & Winkel, D. (2008). Onderzoek en behandeling van spieraandoeningen en kuitpijn. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.



onderbeen compartimentsyndroom doorsnede compartimenten spieren
onderbeen compartimentsyndroom operatie

© copyright 2017 Hierhebikpijn.nl   |   Alle rechten voorbehouden   |   ontwerp: SWiF