Enkelfractuur
Gebroken enkel / enkelbreuk

De botten van de enkel kunnen op verschillende plaatsen breken. Een gebroken enkel, ook wel een enkelfractuur genoemd, is vrijwel altijd het gevolg van een ongeluk of val. Er is onmiddellijk hevige pijn en door zwelling wordt de enkel dik.

voet enkel fractuur rontgen

De enkel wordt gevormd door het scheenbeen, het kuitbeen en het sprongbeen. De onderste uiteinden van het scheenbeen en het kuitbeen vormen samen de enkelvork. Het sprongbeen wordt vanaf de buitenzijde door deze twee botten ingesloten. We noemen dit geheel het bovenste spronggewricht. Tot de enkel behoort in het algemene spraakgebruik ook nog het onderste spronggewricht dat zich onder het sprongbeen bevindt.


Beschrijving van de aandoening

Bij een enkelfractuur ontstaat er een breuk in een of meer botten van de enkel. In veel gevallen breekt het kuitbeen, maar ook op andere plaatsen kan de enkel breken. In ernstige gevallen breken botten op verschillende plaatsen tegelijk.

Er zijn verschillende onderverdelingen om een enkelbreuk te classificeren. Dit kan gebeuren aan de hand van het ontstaansmechanisme (enkelverzwikking, trap tegen het been, etc.) of op basis van de plaats waar de breuk zich bevindt.

Een veel gebruikte indeling voor de botbreuk is de zogenaamde Weber classificatie, hierbij wordt naar de hoogte van de breuk gekeken.
Weber a: een breuk laag in de enkelvork.
Weber b: net boven de enkelvork.
Weber c: hoog in het kuitbeen.

Dit is van belang, omdat tussen het kuitbeen en scheenbeen een bindweefselstructuur zit. Dankzij deze classificatie is er inzicht in de kans of deze bindweefselstructuur ook is gescheurd.

In de gehele Weber classificatie wordt voornamelijk naar het kuitbeen gekeken, maar het kan ook een dubbele breuk zijn van zowel het kuitbeen als het scheenbeen.

Oorzaak en ontstaanswijze

Een fractuur van de enkel ontstaat vrijwel altijd na een ongeluk of val. Een gebroken enkel kan ook ontstaan bij een ernstige verzwikking of bij een overtreding op het sportveld. De patiënt kan vaak duidelijk iets horen of voelen breken.

Klachten en verschijnselen: symptomen

  • Hevige pijn in of rond de enkel.
  • Drukpijn op het (gebroken) bot.
  • Bewegingen van de enkel zijn pijnlijk.
  • De enkel is gezwollen (bloeduitstorting).
  • Meestal is het niet mogelijk de enkel te belasten (het is onmogelijk meer dan 4 stappen te lopen op de aangedane enkel).

Diagnose

De diagnose wordt in eerste instantie gesteld aan de hand van het lichamelijk onderzoek en het verhaal dat de patiënt vertelt. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde Ottawa ankle rules. Dit zijn een aantal richtlijnen die gebruikt worden om te bepalen of het maken van een röntgenfoto nodig is.

Er wordt gekeken naar drukpijn op een aantal specifieke plekken en of de patiënt nog een paar passen kan lopen. Als er een verdenking is op een breuk in de enkel of voet dan wordt deze meestal zichtbaar op de röntgenfoto.

Behandeling en herstel

Veel fracturen worden gezet zodat de botten weer netjes tegen elkaar aan staan. Daarna wordt er behandeld met gips. Dit duurt meestal 4-6 weken. In ernstiger gevallen kan operatief ingrijpen noodzakelijk zijn. Tijdens de operatie worden de gebroken botdelen weer goed op elkaar geplaatst en gefixeerd met schroeven en plaatjes.

Na de operatie volgt een periode van 6 weken waarin het been niet belast mag worden. Daarna wordt onder begeleiding van de fysiotherapeut de beweeglijkheid en belastbaarheid van de enkel weer opgebouwd.

De beweeglijkheid is door het gips fors afgenomen, maar deze is uitermate van belang voor een goed looppatroon en goed dagelijks functioneren. De belastbaarheid wordt door middel van oefentherapie en training opgebouwd tot het gewenste niveau. De gehele revalidatie tot sportniveau kan een jaar duren.

De revalidatie tijd is afhankelijk van de complexiteit van de breuk, het aantal weken gips en natuurlijk het niveau waarop de patiënt wil kunnen functioneren.

Advies


U kunt uw klachten controleren met de gratis online fysiotherapie check of een afspraak maken bij een praktijk voor fysiotherapie bij u in de buurt. Vragen over uw klachten kunt u ook anoniem stellen op het forum.


voet dorsaal kuitbeen scheenbeen anatomie
voet enkel ventraal scheenbeen kuitbeen

Aanbevolen literatuur

Onderstaande literatuur is de moeite waard als u meer wilt lezen over klachten en blessures van de voet en enkel:

Onderzoek en behandeling van de voet Onderzoek en behandeling van de voet »
Kleurenatlas van de anatomie van de voet en van de enkel Kleurenatlas van de anatomie van de voet en van de enkel »

Meer boeken over anatomie »


Referenties
Cleland, J.A. & Koppenhaver, S. (2011). Netter's orthopaedic clinical examination: an evidence-based approach. 2nd ed. Philadelphia: Saunders Elsevier.
Schreuder, H.W.B. (2007). De voet. De basis voor staan en gaan. Nijmegen: Thieme.

voet enkel fractuur rontgen
voet dorsaal kuitbeen scheenbeen anatomie
voet enkel ventraal scheenbeen kuitbeen

© copyright 2016 Hierhebikpijn.nl   |   Alle rechten voorbehouden   |   ontwerp: SWiF

/* */