Achillespeesruptuur
Gescheurde achillespees

De achillespees is de pees die zich aan de achterzijde van de voet en de enkel bevindt. Hij verbindt de kuitspier met het hielbeen. Bij een achillespeesruptuur is er sprake van een scheur in de achillespees. Dit heeft flinke gevolgen voor de enkel en de voet.

onderbeen triceps surae kuitspier achillespees

Wanneer we lopen, hardlopen, traplopen of springen krijgt de achillespees grote krachten te verduren. Het is dan ook niet vreemd dat de achillespees de sterkste pees van het lichaam is.


Beschrijving van de aandoening

De kuitspieren (triceps surae) zorgen er via de achillespees voor dat we onze voet naar beneden kunnen bewegen. Dit is van essentieel belang om goed te kunnen lopen.

Wanneer de achillespees scheurt, dan noemen we dit een achillespeesruptuur. De pees kan hierbij gedeeltelijk scheuren of helemaal. Een achillespeesruptuur kan optreden in gezond peesweefsel of wanneer de pees verzwakt is. Verzwakte pezen komen vaker voor op latere leeftijd.

Oorzaak en ontstaanswijze

Als er een scheur van de achillespees optreedt is dit meestal tijdens sporten of andere zware belasting. Het kan echter ook voorkomen dat de achillespees afscheurt tijdens het uitvoeren van relatief lichte activiteiten. Meestal was er dan al sprake van een slechte conditie van de pees. Dit noemen we degeneratie van het peesweefsel.

De meeste achillespeesrupturen komen voor bij sportende mannen tussen de 30 en 40 jaar. De verhouding tussen mannen en vrouwen met een achillespeesruptuur is 10:1.

Verder wordt het risico op een achillespeesruptuur onder andere bepaald door:

  • Gebruik van bepaalde medicatie (corticosteroïden, sommige antibiotica).
  • Aanwezigheid van een systeemziekte (reuma, jicht, lupus)
  • Vermoeidheid.
  • Het maken van onverwachte bewegingen.
  • Slechte getraindheid.

Klachten en verschijnselen: symptomen

Wanneer de achillespees volledig scheurt is het bewegen van de voet naar beneden (plantairflexie) niet meer mogelijk. Bij een gedeeltelijke scheur is dit wel mogelijk, maar zal dit erg pijnlijk zijn.

Klachten die de patiënt heeft zijn onder andere:

  • Pijn in de achillespeesregio.
  • Warmte, roodheid en zwelling rond de achillespees.
  • Krachtverlies van de kuitspier.
  • Normale belasting van het been is niet meer mogelijk.
  • Er kan sprake zijn van een voelbare en/of zichtbare onderbreking van de pees.

Diagnose

Wanneer het vermoeden bestaat dat de pees in zijn geheel is afgescheurd, dan kan een arts of fysiotherapeut dit vaststellen door middel van een knijptest (de Thompson test). Wanneer er in de kuit geknepen wordt hoort de voet te bewegen. Als dit niet het geval is dan is de achillespees vermoedelijk volledig afgescheurd. Daarnaast is dan vaak ook een onderbreking in de pees te voelen en/of te zien. Er zit dan kuiltje of deukje in de achillespees.

Wanneer de achillespees gedeeltelijk is gescheurd, dan beweegt de voet nog wel tijdens de knijptest. Een echo kan dan meer duidelijkheid bieden over de ernst van het letsel.

Behandeling en herstel

De ernst van de achillespeesruptuur in combinatie met andere factoren zoals leeftijd, beroep en activiteitenniveau bepaalt de verdere behandeling.

Een volledig afgescheurde achillespees kan op twee manieren behandeld worden: niet-operatief (conservatief) of operatief. Bij de conservatieve behandeling wordt het onderbeen voor 6-8 weken in het gips gezet met de voorvoet naar beneden wijzend (spitsstand). In deze stand liggen de uiteinden van de pees tegen elkaar om weer aan elkaar vast te groeien. Geleidelijk aan wordt deze spitsstand verminderd totdat de voet weer plat staat.

Bij de operatieve behandeling worden de uiteinden van de afgescheurde pees weer aan elkaar vastgehecht door een chirurg. Na deze operatie heeft de pees de tijd nodig om te herstellen. Ook na een operatie zal daarom 6-8 weken gips worden gedragen met de voet in spitsstand.

Geen enkele operatie is zonder risico. Zo bestaat er het risico op trombose, nabloeding of wondinfectie. In een enkel geval kan de achillespees nogmaals scheuren. Gelukkig komen deze complicaties niet vaak voor.

In de weken dat het been in het gips zit is het belangrijk om het been regelmatig hoog te leggen zodat de enkel en voet niet opzwellen. Er wordt met krukken gelopen om het been te ontlasten.

Na de gipsperiode zal de enkel stijf aanvoelen waardoor met name het heffen van de voet (dorsaalflexie) moeilijker zal gaan. Misschien is de enkel of achillespeesregio nog wat gezwollen. De kuitspier zal in omvang, kracht en uithoudingsvermogen zijn afgenomen en ook de achillespees zelf zal nog zwak zijn. Daarom is het belangrijk om zo snel mogelijk te starten met oefeningen om dit weer op te bouwen. Dit kan onder begeleiding van een fysiotherapeut.

De totale herstelduur voor een achillespeesruptuur is ongeveer 3-6 maanden, afhankelijk van de eisen die aan de pees gesteld worden. Een (top)sporter zal over het algemeen langer moeten revalideren dan iemand die alleen hoeft te kunnen lopen.

Advies


U kunt uw klachten controleren met de gratis online fysiotherapie check of een afspraak maken bij een praktijk voor fysiotherapie bij u in de buurt. Vragen over uw klachten kunt u ook anoniem stellen op het forum.


onderbeen achillespees ruptuur

Referenties
Brukner, P. & Khan, K. (2010). Clinical sports medicine. McGraw-Hill: Australia. 3e druk.
Nugteren, K. van & Winkel, D. (2009). Onderzoek en behandeling van de voet. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
Verhaar, J.A.N. & Linden, A.J. van der (2005). Orthopedie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.



onderbeen triceps surae kuitspier achillespees
onderbeen achillespees ruptuur

© copyright 2017 Hierhebikpijn.nl   |   Alle rechten voorbehouden   |   ontwerp: SWiF