Heup impingement
Femoroacetabular impingement / FAI

Een impingement betekent 'inklemming'. Bij het heup impingement raakt een bindweefselring of het heupkraakbeen ingeklemd tussen de heupkop en de heupkom. Dit heeft pijn in de heup tot gevolg.

heup femoroacetabular impingement fai normaal

Het heup impingement wordt in het Engels ook wel femoroacetabular impingement genoemd, vaak afgekort als FAI.


Beschrijving van de aandoening

Het heupgewricht bestaat uit een heupkop en een heupkom. De kop en de kom zijn bedekt met een dun, glad laagje kraakbeen dat er voor zorgt dat beide delen van het gewricht goed over elkaar kunnen glijden. Langs de rand van de heupkom bevindt zich een bindweefselring die we het labrum noemen. Dankzij het labrum blijft de heupkop beter in de heupkom zitten.

Normaal gesproken bestaat het heupgewricht uit een ronde heupkop en een diepe heupkom. De ronding van de heupkop past perfect in de ronding van de heupkom. Bij het heup impingement heeft de heupkop of de heupkom een afwijkende vorm. Hierdoor passen de kop en de kom niet meer goed in elkaar. Als gevolg hiervan kunnen het kraakbeen en het labrum ingeklemd raken. Dit voelen we als pijn in de heup of lies.

Er zijn drie types heup impingement te onderscheiden. De verschillende types beschrijven de gewrichtsvorm van de heupkop en de heupkom.

Cam impingement
Hierbij is de ronding van de heupkop niet rond genoeg, waardoor deze te groot wordt voor de heupkom.

Pincer impingement
Hierbij heeft de heupkom een afwijking. De rand van de heupkom steekt te ver uit waardoor de heupkom te diep is. Dit kan er voor zorgen dat tijdens het bewegen de heupkop tegen de rand van de heupkom botst.

Gecombineerd (mixed) impingement
Dit is een combinatie van een cam impingement en een pincer impingement. Beide afwijkingen zijn aanwezig.

De standsafwijking van het heupgewricht geeft op zichzelf geen klachten. Echter, als de standsafwijking beschadigingen aan het kraakbeen of aan het labrum veroorzaakt, dan kunnen klachten ontstaan.

Beschadigingen aan het kraakbeen of het labrum ontstaan doordat de heupkop en de heupkom door de standsafwijking veelvuldig en onder grote krachten op elkaar komen. Omdat het heupgewricht beschermd wordt door het kraakbeen en het labrum, beschadigen deze eerst.

Oorzaak en ontstaanswijze

De afwijkende vorm van het gewricht is meestal aangeboren. Ook kan een afwijking van het heupgewricht na een gebroken heup (heupfractuur) ontstaan.

De klachten ontstaan meestal als gevolg van het herhaaldelijk belasten de heup in extreme situaties. Deze extreme situaties zien we voornamelijk tijdens sportactiviteiten waarbij de heup veelvuldig geroteerd wordt en er veel kracht geleverd moet worden.

Een heup impingement wordt vaker gezien bij:

  • Jonge mensen van 15-50 jaar.
  • Top sporters of intensieve sporters.
  • Sporten waarbij veel heuprotatie wordt gevraagd (voetbal, hockey, golfen, rugby).

Klachten en verschijnselen: symptomen

Heup impingement klachten kunnen jaren sluimerend aanwezig zijn voordat ze echt op de voorgrond treden. In de eerste fase, als er nog maar minimale beschadigingen zijn, geeft een heup impingement nog helemaal geen pijnklachten.

De klachten die gezien worden bij het heup impingement zijn meestal pijn en/of stijfheid in de lies regio. Daarnaast kan er stijfheid of verlies van mobiliteit optreden van de pijnlijke heup.

In eerste instantie ervaart men alleen pijn als de heup in de eindstand bewogen wordt of na zware (sport) activiteiten die het heupgewricht irriteren. Na verloop van tijd treden de klachten vaker op, bijvoorbeeld bij lichte activiteiten zoals zitten of wandelen.

Belangrijke klachten zijn beperkingen van de beweeglijkheid van het heupgewricht. Voornamelijk de rotaties van de heup worden beperkt. Daarnaast kan de pijn geprovoceerd worden door de heup te buigen en tegelijk te roteren. Met deze beweging klem je als het ware het beschadigde labrum of kraakbeen in.

Diagnose

De diagnose wordt gesteld na een lichamelijk onderzoek waarbij gekeken wordt naar de beweeglijkheid van de heup. Ook wordt er gekeken of er een pijnprovocatie is bij inklemmende bewegingen van de heup. Als er verdenking is op een heup impingement, dan moet dit bevestigd worden doormiddel van een röntgenfoto of MRI scan.

Behandeling en herstel

Nadat de diagnose is gesteld wordt in overleg met de arts, de fysiotherapeut en de patiënt gekeken naar een passend behandeltraject. Dit kan in eerste instantie bestaan uit het verminderen van de belasting op de heup door het activiteitenpatroon aan te passen.

Daarnaast kan er gekeken worden of het mogelijk is om de beperking in de beweeglijkheid van de heup te compenseren door gebieden rondom de heup te mobiliseren. Hierbij hoort ook vaak het trainen van bepaalde spiergroepen die de functie van de heup beschermen.

Als het activiteitenpatroon niet aangepast kan worden of de conservatieve (niet operatieve) behandeling geen klachtenvermindering geeft, dan kan een operatie overwogen worden.

Advies


U kunt uw klachten controleren met de gratis online fysiotherapie check of een afspraak maken bij een praktijk voor fysiotherapie bij u in de buurt. Vragen over uw klachten kunt u ook anoniem stellen op het forum.


heup femoroacetabular impingement fai cam
heup femoroacetabular impingement fai pincer
heup femoroacetabular impingement fai mixed gecombineerd
heup impingement fai types

Referenties
David, J.M. (2014). Orthopedic physical assessment. Elsevier saunders: St. Louis.
Magee, D.J., Zachazewski, J.E., Quillen, W.S., Manske, R.C. (2016). Pathology and intervention in musculoskeletal rehabilitation. Elsevier, 2nd edition.
Philippon, M.J., Brian Maxwell, R., Johnston, T.L., Schenker, M. & Briggs, K.K. (2007). Clinical presentation of femoroacetabular impingement. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2007-15:1041–1047.



heup femoroacetabular impingement fai normaal
heup femoroacetabular impingement fai cam
heup femoroacetabular impingement fai pincer
heup femoroacetabular impingement fai mixed gecombineerd
heup impingement fai types

© copyright 2017 Hierhebikpijn.nl   |   Alle rechten voorbehouden   |   ontwerp: SWiF

/* */