Rekken; een rekbaar fenomeen
Maandag 8 juli 2019 om 15:22

Er bestaan in de medische wereld verschillende opvattingen over het rekken/stretchen van de spieren. Voorstanders zijn geneigd te zeggen dat het bevorderlijk is voor de functie van de spieren. Tegenhangers beweren echter dat het rekoefeningen alleen maar schadelijk zijn en dus een nadelig effect hebben op de spieren. Ook het moment van rekken (vóór of ná de training) is onderdeel van discussie.

Hier bespreken we de opvattingen vanuit beide kampen, inclusief de theorie achter het rekken.

Waarom wel rekken?

Er bestaan meerdere standpunten over de functie van rekken en de invloed ervan op de spieren. Laten we direct een fabel uit de wereld helpen: het rekken van de spier maakt de spier NIET langer.
Het is wel zo dat de rektolerantie (het verleggen van de pijngrens bij rekken) van de spieren toeneemt. Dit is een pijnreactie van het zenuwstelsel en de hersenen op de rekbeweging die wordt waargenomen door de peessensor in de spier.

Uit onderzoek is dan ook gebleken dat sporters die na eenmalig rekken van vier tot zes minuten tot een uur lang een verbeterde beweeglijkheid hadden. Dit komt zeker goed van pas bij sporten als gymnastiek en turnen.

Om het nut van rekken verder objectief te kunnen beoordelen, moeten we eerst de verschillende rekvormen nader toelichten.

Statisch rekken
Bij deze rekvorm dien je de spier onder maximale rekspanning te brengen en deze positie vervolgens 30 seconden aan te houden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan veelgebruikte rekoefeningen voor de kuiten en hamstrings.

Dynamisch rekken
Deze rekvorm wordt ook wel aangeduid als ‘verend rekken’. Tijdens dynamisch rekken is het gewricht en daarmee ook de spier vrijwel continue in beweging. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het afwisselend strekken en (diep) buigen van de knie voor het rekken van de bovenbeenspieren. Dit door de hak naar de bil toe te trekken.

Twee vormen van rekken die je minder vaak hoort zijn PNF-rekken en ballistisch rekken.

Wat vaak wordt gesteld is dat rekken voor of na de training of wedstrijd de kans op een blessure voorkomt, dit is echter vooralsnog niet overtuigend bewezen. Zoals eerder aangehaald, heeft rekken vóór de training wel een positief effect op de rektolerantie van de spier en beweeglijkheid van het gewricht.

Waarom niet rekken?

Een veelgenoemd nadelig effect van rekken na de training of wedstrijd, zo wordt gesuggereerd, is de schade die optreedt aan de spieren. Het zou de spiervezels, die reeds een flinke belasting hebben moeten leveren, vooral meer schade opleveren. Ook hierbij moeten we stellen dat dit niet gebaseerd is op hard bewijs maar berust op een aanname.

Wel bewezen is dat sommige, lang voor waar aangenomen, voordelige effecten van het rekprincipe, al die tijd onjuist zijn gebleken. Zo is het bijvoorbeeld onjuist dat rekken voor of na de training de kans verkleint op spierpijn of blessures. Een andere onjuistheid is dat rekken de doorbloeding verbetert.

Uit onderzoek is eveneens gebleken dat statisch rekken van de spieren leidt tot een acuut krachtsverlies van twee tot tien procent. Dit kan als een nadelig effect worden bestempeld voor sporters die zich bezighouden met explosieve krachtsporten.

Conclusie, wel of niet rekken?

Uit de meest recente onderzoeken is gebleken dat dynamisch rekken de voorkeur krijgt boven statisch rekken, zeker in het geval van een explosieve krachtsinspanning. Met het oog op beweeglijkheid en rekrolerantie, geeft het rekken vóór de inspanning, statisch of dynamisch, een verbeterd effect.
Omdat de gestelde effecten (verbeterde doorbloeding, blessurepreventie) niet bewezen zijn, blijken rekoefeningen ná het sporten vooralsnog niet van toegevoegde waarde.

Aangezien de onderzoeken elkaar tegenspreken, gaan we voorlopig geen 100% duidelijkheid krijgen over de precieze voordelen van rekoefeningen. Echter, het psychologische effect zal ook wel degelijk een rol blijven spelen. Rekken is voor sporters immers het ideale moment om nog even te concentreren voor het grote werk begint!

Voetbal warming-up

Voor de voetballers onder ons hebben we een uitgebreide warming-up samengesteld, inclusief dynamische rekoefeningen.

Meer lezen?

Bekijk het fysiotherapie blog »

© copyright 2019 Hierhebikpijn.nl   |   Alle rechten voorbehouden   |   ontwerp: SWiF