Artrose
Osteoartritis

Artrose is een aandoening van het gewricht waarbij het kraakbeen in kwaliteit en hoeveelheid achteruitgaat. De term ‘slijtage’ wordt hiervoor vaak ten onrechte gebruikt. Slijtage suggereert dat bewegen slecht is voor het gewricht en is daarom geen goede benaming.

knie artrose kraakbeen 3


Wat is artrose?

De delen van de botten die samen een gewricht vormen, zijn bekleed met kraakbeen. Samen met gewrichtsvloeistof, dat synovia wordt genoemd, zorgt kraakbeen ervoor dat de botstukken soepel over elkaar heen glijden. Bij artrose verdwijnt dit laagje kraakbeen en dat zorgt ervoor dat het gewricht niet meer goed functioneert. Enkele voorbeelden zijn artrose van de knie, heup, schouder en hand.

Naast het verdwijnen van kraakbeen gebeurt er nog meer rond het gewricht. Zo vervormt bot dat aan de gewrichtsranden ligt. Deze ‘botwoekeringen’ worden osteofyten genoemd en zorgen ervoor dat het gewricht zich verbreed en bewegen moeilijker wordt. Ook het botweefsel onder het kraakbeen verandert van structuur. Het wordt dichter van samenstelling en verhardt. Dit proces heet osteosclerose. Artrose verloopt over het algemeen progressief, dat wil zeggen dat het gewricht steeds slechter functioneert.

Oorzaak

De exacte oorzaak van artrose is nog niet bekend. Wel zijn er factoren die het risico op artrose vergroten. Artrose kan in principe bij iedereen voorkomen al lopen vrouwen en ouderen meer risico. Ook overgewicht, (langdurige) over- of onderbelasting of eerdere blessures aan een gewricht kan ervoor zorgen dat artrose eerder optreedt of ernstiger is. Artrose komt in bepaalde families vaker voor, er kan dan sprake zijn van een erfelijke component.

Klachten

Van de mensen boven de 55 jaar heeft zo’n 10% klachten die het gevolg zijn van artrose. Met het stijgen van de leeftijd wordt dit aantal groter.

Wanneer kraakbeen slechter van kwaliteit wordt en verdwijnt, kan dit klachten geven. De meest gehoorde klachten zijn pijn en stijfheid. Deze stijfheid is vooral aanwezig in de ochtend of wanneer men, na een periode van inactiviteit, weer in beweging komt. Dit staat bekend als de zogenoemde ‘ochtend- en startstijfheid’ en is doorgaans binnen een half uur verdwenen of sterk verminderd. Meestal wordt deze stijfheid en pijn minder wanneer er wat bewogen wordt. Er kunnen ook crepitaties hoorbaar zijn, dit zijn krakende geluiden tijdens bewegen. Daarnaast kan een ontstekingsreactie ervoor zorgen dat een gewricht dikker wordt en warmer aanvoelt.

Diagnose

Vaak wordt een röntgenfoto gemaakt om het gewricht te beoordelen. Hierop kan bijvoorbeeld een gewrichtsspleetversmalling te zien zijn. Dit treedt op als het laagje kraakbeen tussen de botten dunner wordt of helemaal verdwijnt. Ook is te zien of zich osteofyten gevormd hebben en of het gewricht is vervormd door de artrose.

Artrose hoeft niet altijd tot pijn of beperkingen te leiden. Soms is een behoorlijke artrose zichtbaar op een röntgenfoto en zijn er weinig tot geen klachten. Andersom kan ook.

Behandeling

Er zijn vele manieren om de problemen als gevolg van artrose aan te pakken. Voornaamste doel is de achteruitgang van de kwaliteit van het kraakbeen af te remmen, pijn te verminderen en de functie van het gewricht te verbeteren.

Belangrijk om te weten is dat het juist goed is in beweging te komen/te blijven. Het gewricht heeft beweging nodig om kraakbeen te smeren en te voeden. Van niet-bewegen wordt een gewricht stijf en gaat spierkracht en conditie achteruit. Daardoor ontstaan meer klachten. Oefentherapie onder begeleiding van een fysiotherapeut biedt hier uitkomst.
Het gebruik van kruk(ken) of stok en/of pijnstilling, kan de pijn verminderen waardoor bewegen weer wat makkelijker gaat. Afvallen bij overgewicht hoort hier ook bij.

Wanneer artrose erg veel klachten geeft en therapie blijft zonder resultaat, dan kan worden overgegaan op een operatie. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden. Een lokaal kraakbeenletsel kan behandeld worden door het gewricht schoon te maken, door een los kraakbeenfragment terug te plaatsen of het gewricht te stimuleren om kapotte delen van het kraakbeen zelf te repareren.

Ook de stand van het gewricht kan worden aangepast waardoor het kraakbeen op een gunstiger manier belast wordt. Ook het (gedeeltelijk) vervangen van een gewricht is mogelijk. Men krijgt dan bijvoorbeeld een ‘nieuwe knie’ ofwel knieprothese. Een meer drastische optie is het gewricht helemaal vastzetten. Er is dan helemaal geen beweging meer mogelijk, maar levert wel een sterke vermindering van de pijn op. Dit gebeurt relatief vaak in gewrichten van de wervelkolom of voet.


Gerelateerde onderwerpen

Anatomie

Bekijk hier alle onderwerpen.

knie artrose kraakbeen 3

Op zoek naar een fysio?

Fysiotherapie
Hierhebikpijn.nl biedt een uitgebreid overzicht van fysiotherapie praktijken in de Nederland. Neem een kijkje en maak direct een afspraak!

Fysiotherapie in de buurt ยป

© copyright 2018 Hierhebikpijn.nl   |   Alle rechten voorbehouden   |   ontwerp: SWiF