Impingement syndroom
Schouder impingement / extern impingement

Bij een impingement syndroom wordt weefsel dat zich onder het schouderdak bevindt ingeklemd tussen de schouderkop en het schouderdak. De pijn die hierdoor ontstaat wordt voornamelijk gevoeld bij het heffen van de arm.

schouderdak processus coracoideus coracoacromiale ligament humeruskop

Het woord 'impingement' is een verwarrende term. Het betekent letterlijk 'botsing' maar wordt in het geval van een impingement syndroom meestal vertaald als 'inklemming'.


Beschrijving van de aandoening

Het schoudergewricht bestaat onder andere uit het schouderblad en de bovenarm (de humerus). Vanuit het schouderblad vormt zich het schouderdak, wat bestaat uit het acromion, het coracoacromiale ligament en de processus coracoideus. Het schouderdak bevindt zich boven de kop van de humerus.

Tussen het schouderdak en de kop van de bovenarm bevinden zich spieren, pezen en slijmbeurzen. Bij een impingement syndroom raken een of meer van deze structuren ingeklemd. Dit komt doordat de kop van de bovenarm te ver naar boven toe wordt verplaatst. Hierdoor wordt de ruimte kleiner tussen het schouderdak en de bovenarm. Dit kan verschillende oorzaken hebben.

Oorzaak en ontstaanswijze

De inklemming kan ten eerste veroorzaakt worden doordat structuren onder het schouderdak gaan zwellen of extra ruimte innemen. Hierdoor raken zij eerder bekneld wanneer de bovenarm geheven wordt. Het zwellen van pezen en spieren komt door overbelasting. Ook kan er door overbelasting kalk in de pezen ontstaan. Deze kalk kan extra ruimte innemen, wat impingement kan veroorzaken.

Een tweede oorzaak kan gezocht worden in een verkleining van de ruimte onder het schouderdak doordat de bovenarm te ver naar boven toe verplaatst. Dit kan onder andere gebeuren als de rotatorcuff spieren in de schouder niet goed functioneren. Wanneer de rotatorcuff spieren niet goed samenwerken, ontstaat er instabiliteit. De kop van de schouder wordt niet meer op de juiste plek gehouden. Hierdoor krijgt de schouderkop teveel beweeglijkheid en gaat deze dichter bij het schouderdak staan.

Ook kan het schouderdak een ongunstige vorm hebben waardoor de ruimte eronder (de subacromiale ruimte) kleiner is en er dus sneller een inklemming ontstaat.

Klachten en verschijnselen: symptomen

Impingement ontstaat dus als gevolg van andere problemen in de schouder. Hierdoor kunnen er verschillende klachten zijn bij patiënten met het impingement syndroom. Typische kenmerken zijn pijn aan de buitenzijde van de schouder, soms uitstralend naar de bovenarm en in ernstige gevallen tot in de hand.

De pijn ontstaat bij het heffen van de arm. Deze wordt vaak gevoeld in het bewegingstraject rond de 90 graden (zie afbeelding, bewegingstraject-B). Ook het einde van de beweging kan pijnlijk zijn. Daarnaast ervaart de patiënt pijn bij draaibewegingen van de bovenarm en het heffen van de arm tegen weerstand.

Diagnose

De diagnose impingement syndroom kan door een fysiotherapeut, huisarts of orthopeed gesteld worden. De diagnose wordt gesteld aan de hand van de klachtengeschiedenis en de resultaten van het lichamelijk onderzoek. Tijdens het lichamelijk onderzoek wordt ook onderzocht wat de oorzaak van het impingement syndroom is. Bij verdenking van peesproblemen als oorzaak, kan een echo worden aangevraagd. Echografisch onderzoek kan ook gebruikt worden om andere aandoeningen uit te sluiten. Verder aanvullend onderzoek is niet nodig om de diagnose te stellen.

Behandeling en herstel

De behandeling is afhankelijk van de oorzaak van de klachten. De behandeling is er op gericht de pijn te verminderen en de beweeglijkheid en de spierfunctie te verbeteren. De beweeglijkheid van de gehele schoudergordel is hiervoor belangrijk. Ook de beweeglijkheid van de nek- en borstwervelkolom is belangrijk. Een fysiotherapeut zal dit onderzoeken en behandelen. Daarnaast is het trainen van de rotatorcuff spieren belangrijk.

Als (acute) hevige pijn op de voorgrond staat, dan kan de huisarts of specialist er voor kiezen een corticosteroïden injectie toe te dienen (ontstekingsremmers). Dit is voornamelijk zinvol als de pijn wordt veroorzaakt door een slijmbeursontsteking.

De tijd van herstel is afhankelijk van hoe lang de klachten al aanwezig zijn en wat de oorzaak is. Een fysiotherapeut probeert binnen 6 tot 12 weken volledig herstel te krijgen. Maar fysiotherapeutisch behandeling is alleen effectief wanneer er ook zelf actief aan het herstel wordt meegewerkt. Vooral in het geval van overbelasting, is de nodige rust belangrijk. Vaak betekent dit dat sporten of werken tijdelijk niet kan, of op een andere manier uitgevoerd moet worden.

Vroeger werd een impingement syndroom nog vaak geopereerd. Dit wordt eigenlijk niet meer gedaan. Alleen in het geval van een anatomische ongunstige vorm. Of wanneer de hoeveelheid kalk in de spieren echt te groot is.

Advies


U kunt uw klachten controleren met de gratis online fysiotherapie check of een afspraak maken bij een praktijk voor fysiotherapie bij u in de buurt. Vragen over uw klachten kunt u ook anoniem stellen op het forum.

schouder impingement slijmbeurs bursa supraspinatus
schouder impingement painful arc

Referenties
Hyvönen, P. (2003). On the pathogenesis of shoulder impingement syndrome. Oulu: University Press.
Jansen, M.J., Brooijmans, F., Geraets, J.J.X.R., Lenssen, A.F., Ottenheijm, R.P.G., Penning, L.I.F. & Bie, R.A. de (2011). KNGF Evidence Statement. Subacromiale klachten. Supplement bij het Nederlands Tijdschrift voor Fysiotherapie. Jaargang 121, nr. 1.
Nugteren, K. van & Winkel, D. (2007). Onderzoek en behandeling van de schouder. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.
Verhaar, J.A.N. & Linden, A.J. van der (2005). Orthopedie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.




schouderdak processus coracoideus coracoacromiale ligament humeruskop
schouder impingement slijmbeurs bursa supraspinatus
schouder impingement painful arc

© copyright 2019 Hierhebikpijn.nl   |   Alle rechten voorbehouden   |   ontwerp: SWiF